ਗੁਰਬਾਣੀ-ਇਤਿਹਾਸ

ਮਲਮਾਸ, ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ। — ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟੋ

Mar 30, 2026 08:27 PM (Asia/Kolkata)

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ 6 ਮਾਰਚ (2026 ਈ:) ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਮਲਮਾਸ ਆਉਣ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਕੈਲੰਡਰ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆਂ ਹੈ। ਮਲ ਮਾਸ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਵੀ ਆਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ (ਮਾਰਚ 2010 ਤੋਂ) ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਚੰਦਰ-ਸੂਰਜੀ ਬਿਕ੍ਰਮੀ (ਦ੍ਰਿਕਗਿਣਤ ਸਿਧਾਂਤ) ਕੈਲੰਡਰ ਛਾਪਣਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਵੇ, ਵੈਸਾਖ-2010 ਈ, ਭਾਂਦੋ 2012 ਈ, ਹਾੜ 2015 ਈ: ਆਦਿ। ਉਦੋਂ ਇਹ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਬਣੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਕਮੇਟੀ ਸਿਰਫ...

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁਸਤਕ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਠਾਕੁਰ ਦਿਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੋਈ ਅਥਾਰਟੀ ਨਹੀਂ

Mar 29, 2026 08:30 AM (Asia/Kolkata)

ਦੇਹਧਾਰੀ ਪਖੰਡ ਦਾ ਜਨਾਜ਼ਾ: ਸ਼ਬਦ-ਗੁਰੂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਕੰਨ ਵਿਚ ਮੰਤਰ ਫੂਕਣ ਵਾਲੇ ‘ਗੁਰੂ’ ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ!ਬਲਵਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ​ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ 'ਗੁਰੂ' ਕੋਈ ਹੱਡ-ਮਾਸ ਦੀ ਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 'ਸ਼ਬਦ-ਗਿਆਨ' ਹੈ। ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਿ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕੁਝ ਅਖੌਤੀ ਗੁਰੂ-ਡੰਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਆਪਣੀ ਸੌੜੀ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਮੁਫ਼ਾਦ ਲਈ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ...

ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ

Mar 24, 2026 03:04 AM (Asia/Kolkata)

ਲਾਹੌਰ, 23 ਮਾਰਚ 2026 – ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬੇ ਦੀ ਬੇਰੀ ਵਿਖੇ ਬਾਬਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਅਲਪਸੰਖਿਆਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਰੋੜਾ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰੀ।ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਮਨ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਰਿਆਮ ਨਵਾਜ਼ ਅਲਪਸੰਖਿਆਕਾਂ...

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ: ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਰੋੜਾ

Mar 24, 2026 02:51 AM (Asia/Kolkata)

ਲਾਹੌਰ, 23 ਮਾਰਚ 2026 – ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਟਾਈਮ !ਅਲਪਸੰਖਿਆਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਿੰਮਤ, ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ’ਤੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 23 ਮਾਰਚ 1931 ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦਾ ਜੀਵੰਤ...

ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ: ਚੀਨ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ਾਮਲ

Mar 24, 2026 02:20 AM (Asia/Kolkata)

ਲਹੌਰ , ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਟਾਈਮਜ-16 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਦਮ ਤਹਿਤ, ਬੀਜਿੰਗ ਫੋਰਿਨ ਸਟਡੀਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਹੁਣ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ 102ਵੀਂ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਿੰਦੀ, ਤਮਿਲ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।ਇਸ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ...

ਲਾਂਬੇ ਦਾ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿਗਿਆਨ — ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟੋ

Mar 23, 2026 12:50 PM (Asia/Kolkata)

ਸ. ਗੁਰਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਜੀ, ਪਹਿਲਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ, ਆਪ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਸ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਹਿਲੇ ਸਵਾਲ, “ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦਿਹਾੜਾ ਦੋ ਵਾਰ, 10 ਮਈ ਅਤੇ 8 ਜੂਨ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਤਾਰੀਖ ਗਲਤ ਹੈ?” ਦਾ ਅਸਿੱਧੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚੋ 10 ਮਈ ਵਾਲੀ ਤਾਰੀਖ ਹਟਾ...

ਖ਼ਾਲਸਈ ਜਾਹੋ-ਜਲਾਲ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਸ੍ਰੀ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ 400 ਸਾਲਾ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ-ਐਡਵੋਕੇਟ ਧਾਮੀ

Mar 20, 2026 03:35 PM (Asia/Kolkata)

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 20 ਮਾਰਚ- ਕੰਵਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ [FACTBOX]ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਵਸਾਏ ਸ੍ਰੀ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ 400 ਸਾਲਾ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਈ ਜਾਹੋ-ਜਲਾਲ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ 29, 30 ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ 1 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਸਮਾਗਮ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਐਡਵੋਕੇਟ ਹਰਜਿੰਦਰ...

ਰਾਜ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਸਮਝਣਗੇ ਸਿੱਖ …?

Mar 18, 2026 11:49 PM (Asia/Kolkata)

ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸਾਡੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਸਮਝਣਗੇ! ਜਿਹੜੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਹੋਂਦ 'ਚ ਆਈ, ਓਦੋਂ ਕੁ ਹੀ ਆਰ ਐਸ ਐਸ ਬਣੀ ਸੀ। ਪਰ ਅੱਜ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਦਤਰ ਨੇ, ਤੇ ਆਰ ਐਸ ਐਸ ਬੇਹੱਦ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਿੱਧਾ ਜਿਹਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ 1947 'ਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਤਾਕਤ ਆ ਗਈ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸਿੱਖ 1849 'ਚ ਖੁੱਸਿਆ ਰਾਜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਉਲ਼ਟਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ...

ਦੋ-ਦੋ ਗੁਰਪੁਰਬ, ਮੌਜਾਂ ਈ ਮੌਜਾਂ - ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੈਕਰਾਮੈਨਟੋ

Mar 18, 2026 03:22 PM (Asia/Kolkata)

ਦੋ-ਦੋ ਗੁਰਪੁਰਬ, ਮੌਜਾਂ ਈ ਮੌਜਾਂ - ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੈਕਰਾਮੈਨਟੋਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਖਿਲਾਫ਼, ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁਨ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜੁੰਡਲੀ ਦਾ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ, ਗੁਰਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ “ਪੁਰੇਵਾਲ ਨੇ ਦੋ-ਦੋ ਗੁਰਪੁਰਬ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਦੋ-ਦੋ ਸੰਗਰਾਂਦਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਗਰਾਂਦ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ”।ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਹ ਵੀ ਘੋੜੇ ਚੜ੍ਹੀ ਸਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬੇ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਇਸ ਦਾਵੇ ਨੂੰ ਸਹੀ...

ਇਮ ਤਾਰੈ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਾਈ। ਸਿੰਘ ਨਿਭੇ ਉਸ ਸੰਗ ਸਭ ਬਾਈ।

Mar 17, 2026 09:15 PM (Asia/Kolkata)

ਇਮ ਤਾਰੈ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਾਈ। ਸਿੰਘ ਨਿਭੇ ਉਸ ਸੰਗ ਸਭ ਬਾਈ। ( ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਕ੍ਰਿਤ-ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ )।ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਾਕੇ ਸਮੇਂ ਭਾਈ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੇਵਲ 22 ਸਿੰਘ ਸਨ ਵੱਖ ਵੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਵਾਲਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਪਰੋਕਤ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।ਭਾਈ ਤਾਰਾਂ ਸਿੰਘ,ਭਾਈ ਵਸਾਵਾ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਕੋਇਰ ਸਿੰਘ (ਪਿੰਡ ਵਾਂ), ਭਾਈ ਸ਼ਾਹੀ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਝੱਲੀਆਂ,ਭਾਈ ਸੂਰਾ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ, ਭਾਈ ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਘਰਿਆਲਾ,ਭਾਈ ਮਾਲੀ ਸਿੰਘ ਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ...