ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਬੁੱਧਿਸਟ ਸਮਿੱਟ ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਟਾਈਮਜ਼
 

ਗਲੋਬਲ ਬੁੱਧਿਸਟ ਸਮਿੱਟ (GBS) ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਕਰੀਬ 250 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਿੱਖੂਆਂ ਅਤੇ ਸਮਿੱਟ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਕਿਲਾ ਰਾਇ ਪਿਥੋਰਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੁੱਧ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ (ਰੇਲਿਕਸ) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ 3 ਜਨਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਪਿਪਰਾਵਾਹ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਖਾਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ 1898 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲਿਜਾਏ ਗਏ ਬੁੱਧ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੀ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਕਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਰੇਲਿਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸੁਕੂਨ ਭਰੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਗ੍ਹਾ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਕਿਆਮੁਨੀ ਬੁੱਧ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਵਿਰਲਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।” ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਇਹ GBS ਦਾ ਉਹ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਪੱਖ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਅਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।” ਸਮਿੱਟ ਦੇ ਆਯੋਜਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰੇ ਨੂੰ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕੇ।
GBS ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪਰੇਡ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਲਗਭਗ 60 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਿੱਖੂ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੇ। ਰੱਖਿਆ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿੱਖੂਆਂ ਅਤੇ ਭਿੱਖੁਣੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੇ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਭਾਵੁਕ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਭਿੱਖੂਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ—ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਧੰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਹਿਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਭਿੱਖੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰੋਮਾਂਚਕ ਅਨੁਭਵ ਸੀ।” ਪਰੇਡ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੀਆਤਨਾਮ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਭਿੱਖੁਣੀਆਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। IBC ਸਟਾਫ਼ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਮੰਨ ਲਈ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ’ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਯਾਦਗਾਰ ਪਲ ਨੂੰ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਭਿੱਖੁਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਅਨੁਭਵ ਸੀ।”
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੁਹਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ—ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਜੋ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੀ ਲੋਕਤੰਤਰਕ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।