ਨਾਲੰਦਾ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਤ੍ਰਭਾਸ਼ਾ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਇਨਾਮ 2026 ਦਾ ਆਯੋਜਨ

ਨਾਲੰਦਾ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਤ੍ਰਭਾਸ਼ਾ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਇਨਾਮ 2026 ਦਾ ਆਯੋਜਨ
ਅਲੀ ਇਮਰਾਨ ਚੱਠਾ ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਟਾਈਮਜ਼

ਨਾਲੰਦਾ। ਨਾਲੰਦਾ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸਾਰਕ ਜਰਨਲਿਸਟ ਫੋਰਮ (SJF) ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਕੇਂਦਰ ਰਾਜਗੀਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਤ੍ਰਭਾਸ਼ਾ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ “ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਤ੍ਰਭਾਸ਼ਾ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਵਾਰਡ–2026” 4 ਅਤੇ 5 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲੰਦਾ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਿੱਕਿਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਪਾਲ ਮਾਣਯੋਗ ਗੰਗਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਪ੍ਰੋ. ਕੇ. ਸੀ. ਸਿੰਹਾ ਅਤੇ ਮੌਰਿਸ਼ਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਿਕਾ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਾਰਕੁਨ ਡਾ. ਸਰਿਤਾ ਬੁਧੂ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਰਹੇ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਕ ਜਰਨਲਿਸਟ ਫੋਰਮ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜੂ ਲਾਮਾ ਅਤੇ ਮਹਾਸਚਿਵ ਮੋ. ਅਬਦੁਰ ਰਹਮਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਐਸਜੇਐਫ ਨੇਤਾ ਨ੍ਰਿਪੇਂਦ੍ਰ ਲਾਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਸੁਬੇਦੀ, ਰਾਜੂ ਨਾਪਿਤ, ਦੇਵੇਂਦ੍ਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸੱਦਾਬ ਮਲਿਕ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੇ।
ਇਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਨੇਪਾਲ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਭੂਟਾਨ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੌਰਿਸ਼ਸ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਲਗਭਗ 200 ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਅਕਾਦਮਿਕ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹਸਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈਆਂ।
ਪਹਿਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ “ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ: ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਚੁਣੌਤੀ” ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ। ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਹੁਲ ਸਮੰਥਾ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਦੂਜੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰਤਿਯੋ ਦਾਸ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਵਕਤਾਵਾਂ ਨੇ “ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆਕ ਮਹੱਤਤਾ” ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖੇ।
ਤੀਸਰੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਅਤੇ ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਪ੍ਰੋ. ਕੇ. ਸੀ. ਸਿੰਹਾ ਨੇ “ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਮਾਤ੍ਰਭਾਸ਼ਾ” ’ਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।
ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਮਾਤ੍ਰਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਾਰੇ ਗਹਿਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਹੋਏ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਅਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾ ਡਾ. ਸ਼ਸ਼ੀ ਭੂਸ਼ਣ ਕੁਮਾਰ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਐਸਜੇਐਫ ਬਿਹਾਰ ਚੈਪਟਰ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਨਿਊਜ਼ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਮੀਡੀਆ ਹਾਊਸ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਿਹਾ।
ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਥਿਰਤਾ, ਮਾਤ੍ਰਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ’ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਵਕਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਅੱਠ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾ ਆੰਦੋਲਨ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਦਰਭ
1952 ਦਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਆੰਦੋਲਨ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਸਗੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਤ੍ਰਭਾਸ਼ਾ ਦਿਵਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪਛਾਣ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹਰ ਕੌਮ ਦਾ ਮੂਲ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਹੁਤ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਵਕਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਰਪੱਖ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਅਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤੀ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਨਾਮਾਂ ਦੀ ਵੰਡ
ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ 2025:
ਡਾ. ਸਰਿਤਾ ਬੁਧੂ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਡਾ. ਜੇ. ਕੇ. ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਬ੍ਰਜਾਨੰਦਨ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਹਾ ਅਤੇ ਡਾ. ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਪਾਂਡੇ
ਨਾਲੰਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਚੀਵਰਜ਼ ਅਵਾਰਡ:
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਾਰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 21 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਿਹਾਰ ਗੌਰਵ ਅਵਾਰਡ:
‘ਗੋਲਡ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ’ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ 51 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸਾਰਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।