ਅਲੀ ਇਮਰਾਨ ਚੱਠਾ
ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ/ਢਾਕਾ, 22 ਮਈ — ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਜੇਐਫ-17 ਥੰਡਰ ਬਲਾਕ-III ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਫਲਾਈਟ ਸਿਮੂਲੇਟਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੌਦਾ ਜਲਦ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸਿਮੂਲੇਟਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ C-130J ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਏਅਰ ਵਾਈਸ ਮਾਰਸ਼ਲ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਅਹਿਮਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ AESA ਰਡਾਰ, ਐਵੀਓਨਿਕਸ, ਮੁਰੰਮਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਮਲਾ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ।

ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 16 ਤੋਂ 24 ਜੇਐਫ-17 ਜਹਾਜ਼ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 48 ਤੱਕ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਪੈਕੇਜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪ੍ਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਕੀਮਤ 25 ਤੋਂ 40 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਸਸਤਾ ਵਿਕਲਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜੇਐਫ-17 ਥੰਡਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਇੰਜਨ ਮਲਟੀਰੋਲ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਰਡਾਰ, ਉੱਨਤ ਐਵੀਓਨਿਕਸ ਅਤੇ ਬਿਓਂਡ-ਵਿਜ਼ੂਅਲ-ਰੇਂਜ ਮਿਸ਼ਾਈਲ ਸਮਰੱਥਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਮਿਆਂਮਾਰ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀਆਂ ਹਵਾਈ ਫੌਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਐਫ-17 ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ 2019 ਦੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਿਗ-21 ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਗਿਰਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ। 2025 ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹਵਾਈ ਤਣਾਅ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ।

ਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗੇਤਰ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ, ਇਰਾਕ, ਅਜ਼ਰਬੈਜਾਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਰੁਚੀ ਦਿਖਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਰੱਖਿਆ ਨਿਰਯਾਤ ਨੀਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।