ਸ਼ਹੀਦ ਮੋਹਤਰਮਾ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਦੀ 18ਵੀਂ ਸ਼ਹਾਦਤ ਬਰਸੀ ਮਨਾਈ ਗਈ

ਅਲੀ ਇਮਰਾਨ ਚੱਠਾ | ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਟਾਈਮਜ਼
 

ਅੱਜ 27 ਦਸੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸ਼ਹੀਦ ਮੋਹਤਰਮਾ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਦੀ 18ਵੀਂ ਸ਼ਹਾਦਤ ਬਰਸੀ ਮਨਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
21 ਜੂਨ 1953 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ, ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੁਲਫ਼ਿਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਅਤੇ ਬੇਗਮ ਨੁਸਰਤ ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਔਰਤ ਬਣੀ।
1977 ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਜ਼ਿਆ-ਉਲ-ਹਕ਼ ਦੇ ਫੌਜੀ ਕੂਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਆਇਆ। 1979 ਵਿੱਚ ਜੁਲਫ਼ਿਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਨੇ ਕੈਦ, ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਅਤੇ ਜਲਾਵਤਨੀ ਦੇ ਸਾਲ ਕੱਟੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਬਣੀਆਂ।
ਦਸੰਬਰ 1988 ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 35 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਸਲਿਮ ਅਕਸਰੀਅਤ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1988–1990 ਅਤੇ 1993–1996 ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈਆਂ।
ਲਗਭਗ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 18 ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆਈਆਂ। ਪਰ 27 ਦਸੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਲਿਆਕਤ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਇਕ ਚੋਣੀ ਜਲਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਆਰਾਮਗਾਹ ਗੜ੍ਹੀ ਖੁਦਾ ਬਖ਼ਸ਼, ਲਾਰਕਾਨਾ ਵਿੱਚ ਭੁੱਟੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਅਰਾ — “ਲੋਕਤੰਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਦਲਾ ਹੈ” — ਅੱਜ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ। 18 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸ਼ਹੀਦ ਮੋਹਤਰਮਾ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸਿਵਿਲ ਹਕੂਮਤ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।