ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਕਰਵਾਈ: ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਕਾਮਯਾਬੀ

ਰਿਪੋਰਟ: ਅਲੀ ਇਮਰਾਨ ਚੱਠਾ
ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ – 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026
ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦਿਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗਬੰਦੀ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਨੂੰ ਐਲਾਨੀ ਗਈ, ਜੋ 2026 ਦੇ ਇਰਾਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਉਭਾਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਕਾਰਡ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਨੇ ਗੁਪਤ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਰਾਹੀਂ “ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਕਾਰਡ” ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਜੰਗਬੰਦੀ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਈ।
ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਰਾਨ ਨੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਪਰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਹੱਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਵੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉੱਥੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਲੈਬਨਾਨ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਸਬੰਧ, ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਮਧਸਥ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਿਆ। ਹੁਣ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੰਗ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ
28 ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ:
• ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ
• ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ
• ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਜੰਗਬੰਦੀ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘੱਟੀਆਂ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਲਾਹਨਾ ਕੀਤੀ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ
• ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਅਸਹਿਮਤੀ
• ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਰਤਾਂ
• ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ
• ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾਹ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਇਹ ਕਾਮਯਾਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਥਾਈ ਅਮਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।