ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਹੇਠ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ: ਅਰੋੜਾ ਵੱਲੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ UK 'ਚ ਨਮਨ

 ਸਰਦਾਰ ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਬੰਬਾ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ 'ਤੇ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ

ਲਵੇਡਨ, ਸਫ਼ੋਕ (ਇੰਗਲੈਂਡ), 1 ਜੁਲਾਈ 2025 

ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਅਲਪਸੰਖਿਆਕਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਸਰਦਾਰ ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰੰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪੁਣਤਿਥੀ ਮੌਕੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਐਲਵੇਡਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਬੰਬਾ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ 'ਤੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ।

ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਰਤਾਜ ਸਨ। 1849 ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ੇ 'ਚ ਲੈ ਲਿਆ, ਤਦ ਉਹ ਸਿਰਫ 10 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦ ਕੌਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵੱਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਰਵਾਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਆਸਤ, ਰਤਨ ਕੋਹਿ-ਨੂਰ ਹੀਰਾ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਨੇ ਹੜਪ ਲਿਆ।

1864 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਹਿਰਾ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਇਥੋਪੀਅਨ ਮੂਲ ਦੀ ਬੰਬਾ ਮੁਲਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਪਰਿੰਸੇਸ ਬੰਬਾ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੀ ਲਗਨ ਦਰਸਾਈ ਤੇ 1957 ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਦੇਹਾਂਤ ਕਰ ਗਈ।

ਸਰਦਾਰ ਅਰੋੜਾ ਦੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਐਲਵੇਡਨ ਦੇ ਸੇਂਟ ਐਂਡਰੂ ਤੇ ਸੇਂਟ ਪੈਟ੍ਰਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੇ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਿਰਾਸਤ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਕ ਕਦਮ ਹੈ।