ਅੰਤਰਧਾਰਮਿਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ

ਰਹਿਮਤ-ਉਲ-ਲਿਲ-ਆਲਮੀਨ ਅੰਤਰਧਾਰਮਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼
ਲਾਹੌਰ — ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਲੀ ਇਮਰਾਨ ਚੱਠਾ 
ਰਹਿਮਤ-ਉਲ-ਲਿਲ-ਆਲਮੀਨ ਅੰਤਰਧਾਰਮਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ, ਸਿੱਖ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਆਪਸੀ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਓ ਡੈਂਟਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਵਾਮੀ ਕ਼ੁਵੱਤ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਖਾਕਾਨ ਵਹੀਦ ਖਵਾਜਾ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਅੰਤਰਧਾਰਮਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝ ਦੀ ਲੋੜ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਮੁਫ਼ਤੀ ਮੀਰ ਇਸ਼ਤਿਆਕ ਐਡਵੋਕੇਟ, ਸਈਅਦ ਅੰਜੁਮ ਸ਼ਾਹ ਬੁਖਾਰੀ, ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਸਈਅਦ ਅਤਾਉੱਲਾਹ ਸ਼ਾਹ ਬੁਖਾਰੀ, ਆਗਾ ਨਾਇਰ ਜਾਫਰੀ, ਹਾਫਿਜ਼ ਅਮਜਦ ਇਸਲਾਮ, ਮੌਲਾਨਾ ਅਤਾ-ਉਰ-ਰਹਿਮਾਨ ਮਦਨੀ ਅਤੇ ਮੌਲਾਨਾ ਇਫ਼ਤਿਖਾਰ ਖੋਖਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਰਦਾਰ ਅਨੂਪ ਸਿੰਘ, ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਪੰਡਿਤ ਰਾਕੇਸ਼ ਚੰਦ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਜਿਬਰਾਨ ਗਿੱਲ ਮਸੀਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।
ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ, ਆਪਸੀ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਹਿ-ਅਸਤਿਤਵ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
ਮੇਅਰ ਇਸ਼ਤਿਆਕ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਸੰਬੋਧਨ
ਮੇਅਰ ਇਸ਼ਤਿਆਕ ਅਹਿਮਦ ਐਡਵੋਕੇਟ ਨੇ ਅੰਤਰਧਾਰਮਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਸਮਾਜ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਸਨਮਾਨ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਰਾਹਨਾ ਮਿਲੀ।
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਤਾਉੱਲਾਹ ਸ਼ਾਹ ਬੁਖਾਰੀ ਦਾ ਸੰਬੋਧਨ
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਤਾਉੱਲਾਹ ਸ਼ਾਹ ਬੁਖਾਰੀ ਨੇ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ’ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਰਹਿਮ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ
ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਿਆਂ ਸਰਦਾਰ ਅਨੂਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਹਿਮ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੱਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ’ਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।
ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪੰਡਿਤ ਰਾਕੇਸ਼ ਚੰਦ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੇ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।
ਇਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ
ਇਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਿਆਂ ਜਿਬਰਾਨ ਗਿੱਲ ਮਸੀਹ ਨੇ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪਿਆਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਹਿਮ ਅਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਹਿ-ਅਸਤਿਤਵ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਆਪਸੀ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਖਾਕਾਨ ਵਹੀਦ ਖਵਾਜਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼
ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਵਾਮੀ ਕ਼ੁਵੱਤ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਖਾਕਾਨ ਵਹੀਦ ਖਵਾਜਾ ਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ, ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਵਾਮੀ ਕ਼ੁਵੱਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ, ਈ-ਕਾਮਰਸ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ, ਨਰਸਿੰਗ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਗੇ ਹੁਨਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ
ਅੰਤਰਧਾਰਮਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਅਮਜਦ ਹੁਸੈਨ ਅਲਵੀ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਮਲਿਕ ਸ਼ਕੀਲ ਅਵਾਨ ਨੇ ਇਸ ਪਹਿਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਵਾਮੀ ਕ਼ੁਵੱਤ ਦੇ ਉਲੇਮਾ ਅਤੇ ਮਸ਼ਾਇਖ ਦੇ ਆਗੂ ਹਾਫਿਜ਼ ਅਮਜਦ ਇਸਲਾਮ, ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਉਲੇਮਾ ਤੇ ਮਸ਼ਾਇਖ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਵਾਮੀ ਕ਼ੁਵੱਤ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਮਲਿਕ ਇਜਾਜ਼, ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਸੋਹਰਾਬ ਲਤੀਫ਼ ਬੇਗ, ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਟੀਮ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਹਿ-ਅਸਤਿਤਵ ਲਈ ਮਤਭੇਦਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਇੱਜ਼ਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੇ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੰਵਾਦ, ਵੰਡ ਦੀ ਬਜਾਏ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰਹਿਮ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕਣ।